Kosmische straling en klimaat

Het broeikaseffect in de atmosfeer zorgt voor een leefbare temperatuur op Aarde. De uitstoot van broeikasgassen zoals CO2 en CH4 (koolstofdioxide en methaan) zorgt voor een versterking van dat broeikaseffect, en daarmee – gemiddeld over de hele Aarde – voor een temperatuurstijging aan het aardoppervlak. Daarover zijn de meeste klimaatwetenschappers het op dit moment eens. Maar het lijkt erop dat ook het samenspel van zonneactiviteit en kosmische straling invloed heeft op de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak.

Figuur 1 – Op een Aarde met atmosfeer zorgt de Zon voor een leefbare temperatuur.
Figuur 2 – Het aantal zonnevlekken is een maat voor de activiteit van de Zon.

Om te achterhalen welke invloed kosmische straling heeft op de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak moet je eerst weten hoe het broeikaseffect ‘werkt’. Daarbij gaat het om vragen als: hoe ziet de energiebalans van het ‘systeem aarde’ er uit, tot welke gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak leidt dat, en welke factoren hebben welke invloed op die gemiddelde temperatuur? Het antwoord op die vragen vind je met behulp van fysische modellen en computermodellen:

Daarna kun je je verdiepen in de literatuur over de invloed van de zonneactiviteit op de intensiteit van de kosmische straling en over de invloed van die stralingsintensiteit op het broeikaseffect – zowel gedurende de laatste honderd jaar als in het (verre) verleden met zijn ijstijden:

De opdracht bij het bestuderen van deze literatuur is om het ‘mechanisme’ achter de invloed van de zonneactiviteit op de intensiteit van de kosmische straling en het ‘mechanisme’ achter de invloed van die stralingsintensiteit op de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak zo volledig, maar ook zo kort en helder mogelijk weer te geven.

Nog meer informatie over de Zon, de kosmische straling en het broeikaseffect kun je zo nodig vinden in de volgende bron:

Reacties op het werken met dit materiaal over kosmische straling en klimaat zijn welkom bij Koos Kortland (zie Contact).